Μια παλιά διαμάχη. Είναι η Παχυσαρκία ασθένεια ;

Σκρέκας Γιώργος MD, ISS, IASMEN Χειρουργός - Λαπαροενδοσκόπος www.skrekas.net
FH Sp Registrar St' Marys Hospital, London. Δ/ντης Χειρουργικής Μονάδας Παχυσαρκίας ΙΑΣΩ GENERAL. ΤEL. 210 748 4185-8 & 6939 193 876 

Όλοι γνωρίζουμε ότι για τη διατήρηση της ζωής απαιτείται ενέργεια και η απαραίτητη ενέργεια προέρχεται από την τροφή. Όταν όμως η πρόσληψη ενέργειας είναι μεγαλύτερη από τις ανάγκες του οργανισμού, το πλεόνασμα αποθηκεύται φυσιολογικά στον οργανισμό με τη μορφή λίπους. Η γεννεσιουργός αιτία της παχυσαρκίας, έχει λοιπόν τη ρίζα της στην πρωταρχική ανάγκη του οργανισμού να επιβιώσει. Μπορείτε εύκολα να φανταστείτε πόσο χρήσιμη ήταν αυτή η λειτουργία την εποχή που οι άνθρωποι ζούσαν σε ένα εχθρικό περιβάλλον που η καθημερινή σίτηση δεν ήταν καθόλου δεδομέμένη.

Η παχυσαρκία ορίζεται σαν μια ακραία κατάσταση αποταμίευσης λίπους που δημιουργεί μορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές στον οργανισμό. Ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί παχύσαρκο όταν το βάρος του είναι κατά 20% ή περισσότερο πάνω από το αναμενόμενο για το φύλο και την ηλικία του. Για τη μέτρηση όμως της κλινικής σοβαρότητας της παχυσαρκίας χρησιμοποιούμε το ΔΣΒ (Body Mass Index) που προκύπτει από τη διαίρεση του βάρους με το τετράγωνο του ύψους. Τα φυσιολογικά όρια είναι μεταξύ 20-25. Στην παχυσαρκία ο ΔΣΒ ξεπερνά το 30. Στην κλίμακα αυτή δεν λαμβάνονται υπ’ όψη οι ανατομικές ιδιαιτερότητες όπως το βάρος του μυικού ιστού και των οστών, αλλά στην πράξη ο ΔΣΒ αποτελεί ένα χρήσιμο επιστημονικό εργαλείο που βοηθά στην σύγκριση και την κατάταξη ομάδων ασθενών. Όταν ο ΔΣΒ ξεπερνά το 40, η παχυσαρκία χαρακτηρίζεται με το προσωνύμιο νοσογόνος. Πράγματι η κατάσταση αυτή συνδέεται με σοβαρές μορφολογικές και λειτουργικές διαταραχές του οργανισμού, και αυξημένη νοσηρότητα. Στη νοσογόνο παχυσαρκία δεν υπαρχουν όρια. Χαρακτηριστικό αυτής της κατάστασης είναι η απορρύθμιση του μεταβολισμού και η επίμονη τάση για ακόμη μεγαλύτερη αύξηση του βάρους. Ο βαθμός δυσλειτουργίας καθώς και η σοβαρότητα των παθήσεων που τη συνοδεύουν είναι σε αναλογία με το βάρος. Μας δίνει όμως το δικαίωμα να χαρακτηρίσουμε σαν ασθένεια μια παθολογική κατάσταση τόσο συνηθισμένη στην εποχή μας όπως η παχυσαρκία; Εάν παραβλέψουμε τις νοσηρές συνέπειές της, θα μπορούσε να διατυπωθεί η άποψη ότι η παχυσαρκία δεν είναι ασθένεια αλλά μάλλον αποτέλεσμα επιλογής, μιά που το κάθε άτομο έχει την ελεύθερη βούληση να αποφασίζει για το πόσο θα φάει και πώς θα είναι η εξωτερική του εμφάνιση. Το 1947 Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έδωσε τον εξής ορισμό για την υγεία: 


«Υγεία θεωρείται όχι μόνο η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας αλλά ο συνδυασμός της καλής φυσικής και διανοητικής κατάστασης με την κοινωνική ευημερία».


Σύμφωνα με το ιατρικό λεξικό Stedman's Medical Dictionary, μια νόσος προσδιορίζεται από τα εξής χαρακτηριστικά: 

  1. Γνωστοί αιτιολογικοί παράγοντες

  2. Ευδιάκριτα συμπτώματα και κλινικά σημεία

  3. Μόνιμες ανατομικές αλλαγές στον οργανισμό

Σύμφωνα με τα παραπάνω, δεν θα ήμασταν υπερβολικοί άν θα λέγαμε ότι η παχυσαρκία δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί σαν μια υγιής κατάσταση, ενώ από την άλλη πλευρά πληρεί όλα τα κριτήρια για να θεωρηθεί νόσος. Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο Παγκόσμιος οργανισμός υγείας (World Health Organization -WHO) που για την υπόθεση της παχυσαρκίας αναφέρει ότι η παχυσαρκία είναι μια χρόνια και σοβαρή νόσος των αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών που πλήττει τόσο τους ενήλικες όσο και τα παιδιά. Στην εποχή μας η επιδημία της παχυσαρκίας έχει λάβει μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές των λοιμωδών νοσημάτων και του υποσιτισμού που μέχρι σήμερα αποτελούσαν τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια και παγκόσμια υγεία. H ίδια θέση, ότι δηλαδή η παχυσαρκία είναι νόσος, υιοθετείται καθημερινά από όλο και περισσότερους ιατρικούς οργανισμούς της Αμερικής και της Ευρώπης. Σας παραθέτουμε ένα σύντομο κατάλογο:

 

 

© 2003-2006 goMED Ltd. All rights reserved